Prohibicións dos praguicidas neonicotinoides na Unión Europea: Unha vitoria colectiva

Nova vitoria das abellas contra os praguicidasO pasado día 29 de abril, en segunda votación, os países da Unión Europea, por unha maioría de 15 votos, aprobaron establecer unha prohibición dos pesticidas sistémicos neurotóxicos (neonicotinoides) durante dous anos e a partir do día 31 de decembro de 2013.

As moléculas imidaclropride, clotianidina e tiometoxam, fabricadas polas multinacionais Bayer (alemana) e Syngenta (suíza), causantes dunha grande desaparición de abellas en todo o mundo (entre un 30 e un 40% anual) estarán prohibidas en sementes e noutros cultivos. Ainda que a prohibición ten que ser total e para sempre, sen embargo, consideramos un paso adiante moi importante e sobre todo é o recoñecemento dos nosos gobernantes da catrástrofe causada e a punto de ser irreversible.

As abellas estiveron sufrindo este problema desde o ano 1994, pero o resto dos polinizadores tamén estiveron sendo aniquilados silenciosamente, os científicos foron testemuñas do alarmante declive da biodiversidade e a produción de alimentos púxose en grave risco. Só a concienciación social e a loita conxunta de organizacións de apicultores, grupos ecoloxistas, algúns sindicatos e organización varias foron capaces de facer reflexionar aos nosos representantes políticos. Máis de 50 organizacións sociais loitaron contra a utilización desde o ar de praguicidas contra o gonipterus dos eucaliptos na Galiza, durante o ano 2012. Máis dun cento de organizacións de todo o estado español conseguimos que España votara a favor desta moratoria e no futuro haberá que estar moi atentos xa que o inimigo é moi potente.
Según o Parlamento europeo, o 80% das plantas con flores son polinizadas polas abellas e polo tanto as únicas capaces de asegurar a súa supervivencia; tamén di este informe que o 84% das plantas cultivadas precisan das abellas para ser produtivas e finalmente que o 76% da nosa cesta de alimentos esixe abellas nos nosos campos. Podemos importar mel pero non a polinización.

Na Galiza, desaparecen anualmente uns 30.000 exames por este problema: en 18 anos o sector apícola perdeu máis de 55 millóns de euros, pero a sociedade no seu conxunto perdeu máis de mil millóns de euros según a valoración que se fai do efecto polinizador.

Nas Provincias de A Coruña, Pontevedra e certas partes de Lugo desapareceu sobre o 60% dos abelleiros e das abellas que había en Galiza no ano 1995. Isto coincide coas áreas dos eucaliptos, millo forraxeiro e cultivos hortícolas intensivos que é onde máis se usan estes praguicidas.

“Se faltasen as abellas aos humanos quedaríannos catro anos de vida” é unha frase atribuída a Albert Einstein. O que si é certo é que sen polinizadores as plantas con flores tenderían a desaparecer e serían sustituídas por outras que non precisan polinización, como resultado teríamos un triste mundo monocor verde (o que os científicos bautizaron como desertos verdes) e a maioría do alimentos que hoxe consumimos tampouco existirían. A vida tal como a coñecemos hoxe non sería viable. Se cadra por iso as abellas foron declaradas en 2008 a especie máis importante do planeta.

Os monocultivos traen consigo as pragas e a continuación aparece a necesidade de usar estes praguicidas que aniquilan aos polinizadores, polo tanto estamos diante dun modelo insostible, só podemos paliar estes problemas coa promoción dunha política agroforestal compatible cos principios da agroecoloxía, coa sostibilidade e rotación de cultivos e coa prohibición total dos praguicidas neonicotinoides que están pondo o vida na biosfera ao límite.

Pola prohibición dos praguicidas tóxicos para as abellas en toda a Unión Europea

LA SOCIEDAD CIVIL PIDE A ARIAS CAÑETE QUE MANTENGA SU POSTURA A FAVOR DE LA PROHIBICIÓN DE LOS PLAGUICIDAS TÓXICOS PARA LAS ABEJAS

abellas-union-europea-bees-pesticidesEl próximo día 29 de abril se votará la propuesta de la Comisión Europea para prohibir tres neonicotinoides tóxicos para las abejas

El pasado día 15 de marzo, se votó en el Comité Permanente de la Cadena Alimentaria y Sanidad Animal la propuesta de la Comisión Europea para prohibir tres plaguicidas neonicotinoides tóxicos para las abejas. España fue uno de los 13 países de la UE que respaldaron esta propuesta. Sin embargo, aunque la mayoría de los países votaron a favor no se alcanzó la mayoría cualificada necesaria para aprobar la propuesta. Por este motivo, el próximo día 29 de abril se votará de nuevo en el Comité de Apelación.

La sociedad civil, representada por cerca de 100 entidades, desde asociaciones apícolas, organizaciones agrarias, de consumidores, ecologistas o sindicales, felicita al Ministro Arias Cañete por el apoyo que dio a la propuesta de la Comisión Europea para prohibir tres neonicotinoides (imidacloprid, clotianidina y tiametoxam) que se demostró eran tóxicos para las abejas (http://www.efsa.europa.eu/en/press/news/130116.htm) y le pide que en la próxima votación en el Comité de Apelación mantenga su firme apoyo a esta propuesta.

La propuesta de la Comisión Europea es un primer y fundamental paso para proteger a las abejas y otros polinizadores, a los ecosistemas y a la agricultura. Solo en Europa, el 84% de los cultivos y el 80% de la flora silvestre depende de la polinización, un servicio ecológico gratuito que supone solo para la agricultura europea unos 22.000 millones de euros anuales y a nivel mundial unos 265.000 millones de euros. Su valor para los ecosistemas es imposible de cuantificar económicamente.

España (que posee la mayor cabaña apícola, es el mayor productor de miel y polen y el exponente máximo de la agricultura ecológica de Europa) debería liderar la salvaguarda de las abejas.

Las abejas y los polinizadores en general han proporcionado durante milenios su servicio vital sin pedir nada a cambio. Ha llegado el momento de que la acción decidida de los dirigentes políticos europeos muestre nuestra gratitud. En gran medida, el futuro de la humanidad depende de las abejas y resto de polinizadores.

Entidades firmantes:

Abella Lupa; ADEGA (Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza); ADENEX; AEDERCO; Agrupación de Defensa Sanitaria Apícola apiADS, Comunitat Valenciana; Almocafre, Sociedad Cooperativa Andaluza de Consumo Ecológico; Amigos de la Tierra; APISCAM (Asociación de Apicultores de la Comunidad de Madrid); ARBA Extremadura; ARBATMJ; ASABIM Asociación de agricultores biológicos de la Región de Murcia; Asociación “Véspera de Nada por unha Galiza sen petróleo”; Asociación ACER, Agroecología para la Conservación del Entorno Rural; Asociación ambiental El Enjambre sin Reina; Asociación Ambiental Laguna de los Tollos; Asociación Cantabra de Apicultores; Asociación Criadores Oveya Xalda Asturiana; Asociación Cultural Gamonal Vetón; Asociación Española de Apicultores; Asociación Galega de Apicultura (AGA); Asociacion Jara; ASOCIACION MEDIOAMBIENTAL SOM NATURA; Asociación Natura 2000; Asociación para la Defensa de los Recursos Naturales de Cantabria (ARCA); Asociación para la Rehabilitación de Pueblos Abandonados de España (ARPAE); Asociación Pola Defensa da Ría de Pontevedra (APDR); Asociación Profesional de Apicultores Extremeños (APAEX); Asociación Profesional de Apicultores Leoneses (APAL); Asociación RedMontañas; Asociación Reforesta; Asociación Siempreviva; Asociación Valenciana de Ingeniería Sin Fronteras; ASOCIACIÓN VALOR ECOLOGICO; Associació Cultural El Mussol; Associació de Productors d’ Agricultura Ecològica de Menorca (APAEM); Associació de Solidaritat amb els Pobles Indígenes de Llatinoamèrica; AXENA; Bee Garden; BRINZAL; Ca Revolta; CIFAES-Universidad Rural Paulo Freire Tierra de Campos; Confederación Española de Consumidores y Usuarios ? CECU; Confederación en Defensa de la Abeja en la Cornisa Cantábrica; Confederación General del Trabajo (CGT); Confederación Sindical de Comisiones Obreras (CC.OO.); CONSEJO DE AGRICULTURA Y ALIMENTACION ECOLOGICA DE EUSKADI; Cooperativa REPLA S.C.A.; Coordinadora Anti Privatización de la Sanidad; DEPANA; ECODES; Ecologistas en Acción; Ecovalle; Federación de Asociaciones de Apicultores de Cantabria; Fet en l’Horta; Foro Asturias Sostenible; FUHEM Ecosocial; Fundación Amigos de las Abejas; Fundación Global Nature; Fundación Oso Pardo (FOP); Fundación para la Cooperación APY – Solidaridad en Acción; Fundación Vivo Sano; GEPEC-EdC Grup d’Estudi i Protecció dels Ecosistemes Catalans – Ecologistes de Catalunya; Gipuzkoako Erlezain Elkartea (Asociación de Apicultores de Gipuzkoa); Granja Ecológica La Peira; GREENPEACE España; GRUPO NATURALISTA HÁBITAT; L’Alficòs; La Fertilidad de la Tierra; La Ruda amics de Can Deu per a l’agricultura ecològica; La Unió de Llauradors i Ramaders del Pais Valencià; La Verde S.C.A.; Mujeres de Lebrija Contra la Violencia de Género. Foro Social de Lebrija; Pensando el Territorio; Plataforma contra as fumigacións e por un futuro sen praguicidas; PLATAFORMA RURAL; RED ANDALUZA DE SEMILLAS “CULTIVANDO BIODIVERSIDAD”; RED DE SEMILLAS “RESEMBRANDO E INTERCAMBIANDO”; Red de Semillas de Cantabria; REVERDE SCA; Sabinares de Arlanza; Salva la Selva; Salvia; SEAE – Sociedad Española de Agricultura Ecológica; SEO/Birdlife; Sindicato Labrego Galego; Sindicato USO Toledo; Slow Food Valencia; SOCIALINNOVA; Sol y Tierra teatro; SOS POLINIZADORES; Territorios Vivos; The Ecologist; Tuapitur; UNIO DE PAGESOS DE MENORCA; Universidad Rural Paulo Freire Sierra de Huelva; Veterinarios Sin Fronteras (VSF); WWF España; Xarxa Consum Gandia

Cada año en el mundo se intoxican cerca de 3 millones de personas por el uso de agrotóxicos

Graciela GómezCon motivo do Día Internacional para a Loita contra os Plaguicidas (3 de novembro) reproducimos este artigo da avogada arxentina Graciela Cristina Gómez, publicado en Ecoportal e que chegou a nós vía Rebelion.org:

Cada año en el mundo se intoxican cerca de 3 millones de personas por el uso de agrotóxicos. Mueren más de 220 mil. Esto significa 660 muertes por día, 25 muertes por hora. El programa de vigilancia epidemiológica de los Ministerios de Salud y la Organización Panamericana de la Salud en 7 países de Centro América, estima que cada año, 400.000 personas se intoxican por plaguicidas.
Sigue lendo

Todo pola pasta (de papel)!

(Versión extendida dun artigo de Casdeiro publicado na sección Altermundo do número de setembro da revista Tempos Novos. Ao artigo, escrito no 15/08/2012 engadíronselle ligazóns nesta versión online para quen quixer ampliar información, e máis algunhas notas ao pé.)

A industria papeleira española segue adiante cos seus plans de fumigar masivamente Galiza cun pesticida declarado tóxico pola UE.

Para salvar os eucaliptos, sacrificar as abellas; e con elas non só o medio de vida de milleiros de apicultores senón un elemento chave dos nosos ecosistemas que permite a polinización de numerosas plantas incluídas moitas das que nos alimentamos. Ese é o plan que xorde a comezos deste ano no seo de ASPAPEL (Asociación Española de Fabricantes de Pasta, Papel y Cartón), entidade presidida por ENCE, e que comeza a poñerse en marcha en primavera coa colaboración da Xunta de Galicia, asociacións forestais galegas, determinados concellos gobernados polo PP e técnicos do centro de investigación de Areeiro. O monocultivo do eucalipto en Galiza áchase afectado por unha praga (algo ao que son sumamente proclives os monocultivos) dun insecto chamado Gonipterus scutellatus, comunmente coñecido como gorgullo do eucalipto. Malia existiren outras vías menos daniñas para o combater, como a loita biolóxica, a industria papeleira opta por empregar un insecticida da casa BASF chamado comercialmente Cascade, e cuxo principio activo é o flufenoxurón. O abriante do caso é que, contravindo a normativa europea, elíxese facer por medio de fumigacións aéreas (que esparexen o produto mesmo fóra das zonas afectadas) e sobre todo que o feito de que a propia UE decideu proibir a súa fabricación, comercialización e uso por ser demasiado daniño para o medio ambiente. Porén, alguén debeu pensar que había que colocar os stocks do Cascade antes de que entrase en vigor a proibición e todo apunta a que elexiron Galiza como o país que ía apandar.

Sigue lendo

Fumigacións de fincas agrarias: “efectos colaterais”

Desde o Sindicato Labrego Galego chéganos un comunicado de prensa sobre o impacto das fumigacións contra o gorgullo en fincas agrarias próximas aos eucaliptais.

Reproducimos íntegro o contido da nota de prensa:

Indignación no lugar de Painceira, en Cerdido, polo impacto tóxico das fumigacións en fincas agrarias lindeiras cos eucaliptais sulfatados

A veciñanza do lugar de Painceira, parroquia de Barqueira, no coruñés concello de Cerdido, está indignada ao ser sulfatadas as súas fincas agrarias como efecto colateral das fumigacións con canóns en plantíos de eucaliptos lindeiros. As condicións meteorolóxicas de hoxe, con vento intenso, fixeron que os pesticidas se esparexesen por prados nos que se cultiva herba que está a piques de ser recollida e por leiras de patacas. O máis grave é que este pesticida altamente tóxico puido chegar até as casas habitadas da zona.

Aínda que non o puidemos confirmar, o máis probable é que estas fumigacións, que en Cerdido están a ser feitas por unha empresa portuguesa, se inclúan dentro da campaña de erradicación do gorgullo do eucalipto co insecticida Cascade, que ten por principio activo o Flufenoxuron, e cuxa comercialización será prohibida o 1 de agosto en toda a Unión Europea pola súa perigosidade. O Flufenoxuron está considerado como altamente tóxico para as persoas, a fauna (especialmente as abellas) e o medio ambiente (especialmente os cursos de auga), razóns polas que non poderá ser empregado máis alá do 31 de decembro. A pesar disto, a Xunta e a Asociación Española de Fabricantes de Pasta, Papel e Cartón (ASPAPEL) pretenden levar a cabo unha campaña de fumigacións aéreas con este produto, que recoñece, na súa propia ficha técnica, ser tóxico para as larvas das abellas, co que iso supón, non so para as colmeas, senón para a agricultura e a natureza en xeral, polo papel fundamental destes insectos nos procesos de polinización.

Dende o Sindicato Labrego Galego esiximos, tanto á Xunta como aos concellos afectados, que ordenen o cese inmediato de toda esta campaña de fumigacións que, como no caso de Painceira, está a afectar de xeito directo non só ao medio ambiente polo impacto tóxico do Flufenoxuron, senón que tamén se están vendo seriamente afectadas as actividades agrogandeiras da zona e mesmo as persoas que viven nas inmediacións.

 

 

[Comunicado de prensa] Centos de persoas amosan en Compostela o seu rexeitamento ás fumigacións con Flufenoxuron e piden unha Galiza sen pesticidas

Manifestación Compostela - Fumigacións NONVarios centos de persoas secundaron onte, 10 de xuño, a manifestación convocada pola Plataforma contra as Fumigacións-Por unha Galiza sen pesticidas en Compostela, para protestar contra a intención da patronal pasteira de combater a praga do gorgullo do eucalipto con fumigacións por toda Galiza, utilizando medios aéreos, e cun pesticida que será prohibido este ano en toda a Unión Europea: o Cascade (do fabricante Basf) que ten por principio activo o flufenoxuron.

Manifestación Compostela - Fumigacións NONEste pesticida está catalogado como daniño pola Unión Europea e a súa venda estará prohibida a partir do 1 de agosto pola súa toxicidade sobre a fauna (especialmente as abellas) e o medio ambiente, razóns polas que non poderá ser empregado máis alá do 31 de decembro. A pesar disto, a Xunta e a Asociación Española de Fabricantes de Pasta, Papel e Cartón (ASPAPEL) pretenden levar a cabo unha campaña de fumigacións aéreas con este produto, que recoñece, na súa propia ficha técnica, ser tóxico para as larvas das abellas, co que iso supón, non so para as colmeas, senón para a agricultura e a natureza en xeral, polo papel fundamental destes insectos nos procesos de polinización.

Tras partir da Alameda ás 12:00 horas, a manifestación discorreu pola rúa da Senra, prazas Galicia e Toural e rúa do Vilar, para rematar na praza das Praterías. Alí, o portavoz da Plataforma contra as Fumigacións, Xesús Asorey, leu o seguinte manifesto:

A “PLATAFORMA CONTRA AS FUMIGACIÓNS. POR UN FUTURO SEN PESTICIDAS”queremos poñer en coñecemento da cidadanía que:

– A patronal pasteira, ASPAPEL, coa colaboración da transnacional química BASF, e a conivencia da Xunta pretenden fumigar mediante medios aéreos cun produto altamente tóxico os eucaliptais galegos afectados pola praga do gorgullo (Gonipterus scutellatus).

– Estes pesticidas xunto con outros sistémicos (agrotóxicos) están detrás da progresiva desaparición das abellas galegas, nos lugares onde máis se usan estes pesticidas desapareceron até o 80% das colmeas. Máis de 30.000 colmeas desaparecen todolos anos na Galiza. Esto convertese nun grave problema xa que as abellas cumpren unha función vital nos ecosistemas, como principal vector polinizador.

O sector apícola forma parte integrante da agricultura galega. Proporciona ingresos primarios ou complementarios a máis de 4.000 familias en toda Galiza.

Presta uns servizos vitais a agricultura a través da polinización e contribúe ao mantemento da biodiversidade. Calcúlase que un 84% das especies vexetais e un 76 % da produción alimentaria dependen da polinización por parte das abellas, cuxo valor económico é moito maior que o valor do mel producido e ascende a uns 15.0000 millóns de euros anuais na UE.

A apicultura tamén presta un servizo importante aos ecosistemas a través da polinización, que contribúe a mellora da biodiversidade ao manter a diversidade xenética das plantas e o equilibrio ecolóxico.

Por añadidura, a apicultura forma parte do património agrícola galego e das nosas tradicións.

Cal é a especie máis valiosa do planeta? Son as abellas, según quedou plasmado nunha reunión de prestixiosos científicos de todo o mundo, en Londres no ano 2008

Se as abellas desaparecesen, como os científicos veñen alertando desde fai anos, a supervivencia da nosa especie (e moitas outras) veríase seriamente comprometida; mesmo Albert Einstein advirtiu no seu momento de que a supervivencia da especie humana dependía das abellas.

– A fumigación con medios aéreos, provoca que até o 60% dos agrotóxicos dispersados caian fóra do seu obxectivo e se expandan a quilómetros de distancia do punto de fumigación. Deste xeito, o agrotóxico pode afectar e chegar a espazos naturais , a fincas veciñas con cultivos (derramando a produción ecolóxica se existira), as zonas habitadas debido a gran dispersión da poboacíon galega, e tamén afectaría a auga que bebemos. Alén do perigo para nosa saúde e a dos nosos nenos, xa que é nociva para os que son alimentados con leite materno.

– Xunto a aplicación masiva deste agrotóxico,vai incluído un tratamento biolóxico cunha avispa australiana (Anaphes nitens). Este veleno, o “Cascade”, matará tamén á Anaphes e a todo artrópodo nun radio de quilómetros, pólo que sería absurdo e contradictorio fumigar a masa forestal de eucaliptos con produtos químicos a vez que se está tratando coa avespa. Tratamentos biolóxicos que se veñen aplicando dende fai anos, e que segundo as propias fontes da Xunta de Galicia , continúan na actualidade, polo tanto tirando os cartos e acabando co traballo realizado.

– Ademais disto, debe tomarse en consideración que o produto empregado, o Flufenoxuron, é un insecticida que se atopa en período de moratoria e vai desaparecer do mercado polos efectos nocivos que ten sobre a saúde e o medio.O período de graza concedido pola Comisión Europea para ser retiradas as súas existencias remata o 31 de decembro de 2012. Dende a Xunta de Galicia non se fai mención a esta cuestión polo que nos fai sospeitar que está dacordo con estas industrias interesadas, neste caso BASF, en vender os seus “stocks” de pesticidas que nuns meses só poderá colocar en países do chamado “Terceiro Mundo”, acto que tamén denunciamos.

Polo anteriormente expresado amosamos o noso firme rexeitamento a este intento de fumigación e manifestamos que: Se a Consellaría de Medio Rural segue a avalar as esixencias da industria da celulosa e da industria química, e opta por non parar as fumigacións aéreas con agrotóxicos estará avalando a fumigación masiva da cidadanía galega, da flora e da fauna, e sobre todo levando por diante a nosa soberanía alimentar co exterminio das abellas. Todo isto, para beneficiar, ostentiblemente, ás grandes industrias madeireiras e de produción de celulosa, a costa de comprometer o futuro e a supervivencia dos nosos sectores agrarios e gandeiros e da cidadanía en xeral.

Fronte esta visión da administración pública dos nosos montes tan lesiva para o país, como cidadáns negámonos a aceptar que o conxunto do territorio galego se converta na finca privada dunhas poucas industrias con licenza para esquilmar e contaminar ao seu antollo en beneficio único e exclusivo das súas contas bancarias.

A única solución a esta situación é a prohibición destes pesticidas e agrotóxicos, xa que se trata dun problema que atenta contra as abellas, o medioambiente, a biodiversidade e a saúde pública. Reclamamos por tanto das administracións a adopción de medidas urxentes tendentes a prohibir o uso destes produtos nas masas forestais e tamén na agricultura. Neste sentido, a producción agraria debe estar orientada cara modelos alternativos, máis sustentábeis e respectuosos co medio ambiente, como a produción agroecolóxica. Unha nova agricultura libre de agrotóxicos e transxénicos é necesaria para que as nosas abellas continúen a prestar un servizo natural, gratuíto e dun incalculable valor.

– Denunciamos que o principal responsabel da praga é o monocultivo de eucalipto que se estende por toda Galiza. Ademais de ser unha especie alóctona, este cultivo é un grave erro que converteu os nosos montes en “desertos verdes” causante dunha das grandes lacras do noso país, o lume. A única solución e outra política forestal baseada na multifuncionalidade e a diversidade produtiva do monte coa utilización doutras especies vexetais, que promovan un uso alternativo ou complementario, baseado na correcta ordenación dos nosos montes e do territorio para que formen parte da sociedade en xeral, e da veciñanza do rural. Isto bastaría para corrixir os erros cometidos ata o de agora o mesmo tempo que serven de alternativa o abandono do monte e a xeración de emprego.

– Pedimos que nestas medidas correctoras e de paralización das fumigacións se impliquen o resto das consellerías, que como Sanidade ou Medio Ambiente tamén teñen algo que dicir, xa que está en xogo a saúde pública e a nosa propia supervivencia.

Con todo o manifestado defendemos “A biodiversidade e a función produtora de alimentos do noso medio rural, que so se garante con prácticas agrícolas e forestais que sigan os principios da Agroecoloxía”.

Moitas grazas dende a Plataforma contra as Fumigacións

O Cascade: tamén tóxico para as aves

O pesticida flufenoxurón non só é tóxico para as abellas senón para moitos outros insectos, contamina a auga, … e ademais tamén as aves se ven afectadas, como demostran algúns experimentos.

Un traballo de investigación publicado no Journal of Cell and Animal Biology  [1] demostra que o flufenoxuron (principio activo do Cascade) altera o desenvolvemento embrionario dos ovos de galiña (empregado como animal de experimentación) e perturba distintos parámetros bioquímicos. Doses baixas de 20 microgramos producen una alta mortalidade embrionaria.

Os autores no seu traballo destacan tamén os: (i) efectos negativos do Flufenoxuron (Cascade) noutros organismos, por acumulación e magnificación na cadea alimentaria. [a, b, c] toxicidade en Podisus maculiventris [d] e en aves [e]; así como (ii) a súa persitencia no medio ambiente [f].

Referencias: Sigue lendo

Mata al bicho, pero arrasa todo: El pesticida que acaba con el gorgojo del eucalipto es letal para el suelo y el agua

Artigo de Antón Lois (Amigos da Terra) aparecido hoxe en La Voz de Galicia, edición de Vigo:

Mata al bicho, pero arrasa todo

El pesticida que acaba con el [gorgojo del] eucalipto es letal para el suelo y el agua

El bichito se llama Gonipterus scutellatus, que dicho así suena regular. Quizás no lo conozcamos personalmente aunque sí tenemos pruebas de su existencia en nuestra vecindad. No hace falta más que acercarse a un eucaliptal y fijarse en sus hojas con muestras de haber sido mordisqueadas por nuestro protagonista.

Parece poca cosa pero hasta no hace mucho resultaba imposible ver semejante cosa en Galicia. El eucalipto, como especie exótica, carecía de depredadores en nuestro entorno. El bichito llegó como polizón hace veinte años precisamente en una partida de madera importada de Sudáfrica (a donde llego décadas antes procedente de su Australia natal). Concretamente desembarcó en Marín, le gustó el panorama de las Rías Baixas, y se instaló. Ahora ya ocupa todo el noroeste peninsular. El animalillo, todo hay que decirlo, además de víctima inocente es bonito, con esa mirada entre triste y curiosa que tienen los gorgojos, esos pequeños escarabajos con una especie de trompita por nariz.

Pero sus hábitos alimenticios no son del gusto de algunos humanos. La criatura se come los eucaliptos, exclusivamente y con fruición, por lo que hace tiempo que los fabricantes de papel le declararon la guerra. Esa guerra acaba de aumentar de intensidad química estos días y como en todas las guerras modernas hay víctimas inocentes y daños colaterales.

El nuevo armamento a utilizar por tierra y aire se llama flufenoxurón, un biocida neonicotinoide que resulta letal no solo para el Gonipterus, sino para otros insectos, para el suelo, las aguas y por su carácter bioacumulativo también tóxico para los seres humanos pues se trata de un pesticida químico de síntesis que nuestros organismos no pueden eliminar.

Preocupación por las abejas

Deberíamos preocuparnos por todos los insectos polinizadores, pero especialmente por las abejas, porque ellas polinizan el 80% de las plantas con flores. Dicho de otra forma, de que las abejas sobrevivan depende el 76% de nuestra alimentación. El flufenoxurón mata también a las abejas. Por si fuera poco el pesticida se fija a las hojas con derivados de parafina, como si fuera una vela, con lo cual aumenta el riesgo de incendios en especies ya de por si víctimas frecuentes del fuego.

Por todo ello el flufenoxurón se encuentra desde el pasado año en moratoria dentro de la Unión Europea para su retirada gradual del mercado. A partir de agosto se prohibirá su comercialización y su uso definitivamente en diciembre. El más elemental principio de precaución debería aconsejar a la industria papelera y a la Xunta no utilizar un producto que por su toxicidad ya está anunciada su total prohibición para finales de este año, en lugar de aliarse con su productora, BASF, para dar salida a sus excedentes.

Apenas quedan por lo tanto seis meses para su utilización, al menos para el uso legal pero sus fabricantes cuentan con un enorme excedente de producción al que conviene darle salida cuanto antes, suponemos que a precio de oferta por liquidación, nunca mejor dicho, porque el coste en pérdida de biodiversidad no se suma a la factura final.

Fumigar Zamáns

Preocupados por ello nada menos que 40 organizaciones sociales (ecologistas, agrarias apicultores) y 7 partidos políticos promueven una plataforma contra las fumigaciones. Por supuesto Vigo, que cuenta con su porcentaje importante de monocultivos en sus áreas forestales periurbanas, está dentro de los 28 puntos de la provincia en los que se pretende fumigar, concretamente el área de Zamáns y precisamente el entorno del embalse que suministra la mayoría del agua que utilizamos. Pero en el caso de las fumigaciones, especialmente las aéreas, el punto concreto de aplicación es muy relativo pues el viento puede dispersar hasta un 60% del pesticida fuera del objetivo previsto que en este plan de fumigaciones abarca en cada una de las zonas un diámetro de 8 kilómetros.

Es un dato interesante que deberían saber las personas que viven no solamente en Vigo, sino también en todas las poblaciones de su área metropolitana. Si las ponemos en un mapa cuyo centro fuera Vigo la conclusión no es muy tranquilizadora? estamos rodeados.

Non ás fumigacións nos montes asturianos

Asturias comeza a movilizarse tamén en contra das fumigacións con flufenoxurón tal e como vemos en notas de prensa que aparecen en distintos medios. Tanto desde os sindicatos agrarios, como a Unión de Sectoriales Agrarias de Asturias (USAGA), ou a Coordinadora Ecoloxista d’Asturies veñen de pronunciarse en contra das fumigacións e comezan as movilizacións para evitar que as terras asturianas se contaminen con este pesticida tan perigoso.

Enlaces ás novas:

 

Mapas das fumigacións aéreas previstas en Galiza co pesticida catalogado como tóxico pola Unión Europea

A partir dos mapas divulgados a semana pasada por ADEGA, vimos de realizar un gráfico onde se pode apreciar mellor o alcance das fumigacións aéreas planificadas por ASPAPEL coa colaboración da Xunta e outras entidades. Sobre os círculos de 8 Km de diámetro que aparecían nos mapas da empresa que planificou as fumigacións marcamos áreas difusas de dispersión para recoller graficamente os datos que publicacións como a do doutor Jorge Kaczewer da Universidade de Bos Aires (Uso de agroquímicos nas fumigacións periurbanas e o seu efecto nocivo sobre a saúde humana), que alertan de que ao empregarse medios aéreos os pesticidas poden esparexerse a quilómetros de distancia dos puntos de fumigación.

Este mapa non recolle a dispersión que se poida producir polos fluxos de auga superficial ou soterrada, nin pola mobilidade dos animais contaminados, que obviamente poderán levar o flufenoxurón a moita máis distancia: lembremos que é un pesticida moi bioacumulable, é dicir, que permanecerá nos tecidos dos animais durante longo tempo acumulándose ao longo da cadea trófica.

É preciso que todos/as os/as galegos/as reaccionemos diante desta barbaridade sen precedentes, sobre todo aqueles que viven nas aldeas e vilas directamente afectadas, porque non soamente están en perigo as abellas, os peixes, os paxaros insectívoros, os morcegos, e moitos outros animais das zonas afectadas senón que a nosa saúde e a viabilidade da nosa agricultura están en grave perigo. Non quedes parada/o e reacciona! Trasmite esta información a canta xente poidas, para que poidamos deter estes plans ecocidas! Grazas!

Mapa das fumigación con flufenoxurón (Cascade) que teñen previsto realizar en media Galicia