Prohibicións dos praguicidas neonicotinoides na Unión Europea: Unha vitoria colectiva

Nova vitoria das abellas contra os praguicidasO pasado día 29 de abril, en segunda votación, os países da Unión Europea, por unha maioría de 15 votos, aprobaron establecer unha prohibición dos pesticidas sistémicos neurotóxicos (neonicotinoides) durante dous anos e a partir do día 31 de decembro de 2013.

As moléculas imidaclropride, clotianidina e tiometoxam, fabricadas polas multinacionais Bayer (alemana) e Syngenta (suíza), causantes dunha grande desaparición de abellas en todo o mundo (entre un 30 e un 40% anual) estarán prohibidas en sementes e noutros cultivos. Ainda que a prohibición ten que ser total e para sempre, sen embargo, consideramos un paso adiante moi importante e sobre todo é o recoñecemento dos nosos gobernantes da catrástrofe causada e a punto de ser irreversible.

As abellas estiveron sufrindo este problema desde o ano 1994, pero o resto dos polinizadores tamén estiveron sendo aniquilados silenciosamente, os científicos foron testemuñas do alarmante declive da biodiversidade e a produción de alimentos púxose en grave risco. Só a concienciación social e a loita conxunta de organizacións de apicultores, grupos ecoloxistas, algúns sindicatos e organización varias foron capaces de facer reflexionar aos nosos representantes políticos. Máis de 50 organizacións sociais loitaron contra a utilización desde o ar de praguicidas contra o gonipterus dos eucaliptos na Galiza, durante o ano 2012. Máis dun cento de organizacións de todo o estado español conseguimos que España votara a favor desta moratoria e no futuro haberá que estar moi atentos xa que o inimigo é moi potente.
Según o Parlamento europeo, o 80% das plantas con flores son polinizadas polas abellas e polo tanto as únicas capaces de asegurar a súa supervivencia; tamén di este informe que o 84% das plantas cultivadas precisan das abellas para ser produtivas e finalmente que o 76% da nosa cesta de alimentos esixe abellas nos nosos campos. Podemos importar mel pero non a polinización.

Na Galiza, desaparecen anualmente uns 30.000 exames por este problema: en 18 anos o sector apícola perdeu máis de 55 millóns de euros, pero a sociedade no seu conxunto perdeu máis de mil millóns de euros según a valoración que se fai do efecto polinizador.

Nas Provincias de A Coruña, Pontevedra e certas partes de Lugo desapareceu sobre o 60% dos abelleiros e das abellas que había en Galiza no ano 1995. Isto coincide coas áreas dos eucaliptos, millo forraxeiro e cultivos hortícolas intensivos que é onde máis se usan estes praguicidas.

“Se faltasen as abellas aos humanos quedaríannos catro anos de vida” é unha frase atribuída a Albert Einstein. O que si é certo é que sen polinizadores as plantas con flores tenderían a desaparecer e serían sustituídas por outras que non precisan polinización, como resultado teríamos un triste mundo monocor verde (o que os científicos bautizaron como desertos verdes) e a maioría do alimentos que hoxe consumimos tampouco existirían. A vida tal como a coñecemos hoxe non sería viable. Se cadra por iso as abellas foron declaradas en 2008 a especie máis importante do planeta.

Os monocultivos traen consigo as pragas e a continuación aparece a necesidade de usar estes praguicidas que aniquilan aos polinizadores, polo tanto estamos diante dun modelo insostible, só podemos paliar estes problemas coa promoción dunha política agroforestal compatible cos principios da agroecoloxía, coa sostibilidade e rotación de cultivos e coa prohibición total dos praguicidas neonicotinoides que están pondo o vida na biosfera ao límite.

A fiscalía de medioambiente arquiva a denuncia da Plataforma contra as Fumigacións

Con data do 1 de outubro o fiscal delegado de medioambiente comunicou aos representantes da Plataforma contra as Fumigacións, en relación á denuncia que presentáramos en abril, o seguinte:

no se van a iniciar acciones de clase alguna al no estimar de los antecedentes suministrados la existencia de delito alguno

A Fiscalía informa de que solicitou información sobre as fumigacións á Consellaría de Medio Rural e Mariño, concretamente á Subdirección Xeral de Recursos Forestais. Desde a Xunta contestáronlles o día 11 de xuño que «no existe aprobado plan de aplicación aérea del citado producto [o flufenoxurón], que se usa la lucha biológica contra dicha plaga, que la ejecución del citado plan no tiene naturaleza pública, y que su utilización privada y aérea está sujeta a control de la administración».

O cal podemos interpretar como que:

  1. O plan existe, aínda que eles non o tiñan aprobado (na data de xuño en que contestaron).
  2. Recoñecen que se simultanea loita biolóxica e loita química.
  3. Que eles teñen que controlar as fumigacións aéreas.

Tamén di a Fiscalia que consultou co Instituto español de Toxicoloxía e coa Facultade de Farmacia, «en los [???] que se advierten los riesgos detectados en la documentación de las instituciones comunitarias». Aínda que a redacción deste punto no comunicado da fiscalía é confusa, entendemos que estas institucións confirmaron a toxicidade para as persoas e o medio natural.

Malia o contestado pola Xunta, conclúe a Fiscalía: «No habiendo planes específicos como los denunciados, siendo así informados por la administración, procede el archivo de las presentes al no concretarse el riesgo derivado de la utilización del producto». (A negriña é nosa.)

A Fiscalía interpreta que a Xunta di que non hai plans de fumigar, aínda que pola contestación (tal e como a trasmite a Fiscalía) pode entenderse que o din é que o plan existe pero non é da Xunta, senón de ASPAPEL. Resulta sorprendente que non requerisen información desta organización para verificar se o plan existía, aínda que fose privado.

De todos xeitos, desde a Plataforma contra as Fumigacións queremos facer notar que a non apreciación de delicto (penal) por parte do Fiscal non supón que non o haxa (administrativo, ecolóxico…). Tamén lembramos que está aínda pendente a queixa que admitíu o Valedor do Pobo e que pode dar pé a ulteriores accións xudiciais, mesmo penais.

O que non detivo a Fiscalía foi impedido pola contestación social e polas accións, mobilizacións e denuncias desta Plataforma que lograron atrancar, diminuir ou evitar a masiva e silandeira fumigación que tiñan previso realizar en todo o país.

Eleccións e fumigacións: Que partidos galegos prometen parar as fumigacións?

Fumigacións NON! Tamén nas eleccións ao parlamento galego!Reproducimos o resultado dun cuestionario que foi enviado aos partidos galegos que concorren ás eleccións do 21 de outubro en Galiza e que foi publicado no blog de Casdeiro, promotor da recollida de sinaturas online en contra do plan fumigatorio de Aspapel e os seus compinches.

A pregunta

1) Que medidas vai tomar o voso partido ou coalición, se alcanza responsabilidades de goberno, para impedir as fumigacións co pesticida Cascade en Galicia.

2) Que outras medidas relativas ao uso de pesticidas químicos pensades poñer en marcha se gobernades na Xunta, en especial as relativas a pesticidas tóxicos para as abellas e outros insectos polinizadores.

Seguir lendo

Todo pola pasta (de papel)!

(Versión extendida dun artigo de Casdeiro publicado na sección Altermundo do número de setembro da revista Tempos Novos. Ao artigo, escrito no 15/08/2012 engadíronselle ligazóns nesta versión online para quen quixer ampliar información, e máis algunhas notas ao pé.)

A industria papeleira española segue adiante cos seus plans de fumigar masivamente Galiza cun pesticida declarado tóxico pola UE.

Para salvar os eucaliptos, sacrificar as abellas; e con elas non só o medio de vida de milleiros de apicultores senón un elemento chave dos nosos ecosistemas que permite a polinización de numerosas plantas incluídas moitas das que nos alimentamos. Ese é o plan que xorde a comezos deste ano no seo de ASPAPEL (Asociación Española de Fabricantes de Pasta, Papel y Cartón), entidade presidida por ENCE, e que comeza a poñerse en marcha en primavera coa colaboración da Xunta de Galicia, asociacións forestais galegas, determinados concellos gobernados polo PP e técnicos do centro de investigación de Areeiro. O monocultivo do eucalipto en Galiza áchase afectado por unha praga (algo ao que son sumamente proclives os monocultivos) dun insecto chamado Gonipterus scutellatus, comunmente coñecido como gorgullo do eucalipto. Malia existiren outras vías menos daniñas para o combater, como a loita biolóxica, a industria papeleira opta por empregar un insecticida da casa BASF chamado comercialmente Cascade, e cuxo principio activo é o flufenoxurón. O abriante do caso é que, contravindo a normativa europea, elíxese facer por medio de fumigacións aéreas (que esparexen o produto mesmo fóra das zonas afectadas) e sobre todo que o feito de que a propia UE decideu proibir a súa fabricación, comercialización e uso por ser demasiado daniño para o medio ambiente. Porén, alguén debeu pensar que había que colocar os stocks do Cascade antes de que entrase en vigor a proibición e todo apunta a que elexiron Galiza como o país que ía apandar.

Seguir lendo

Denuncian que os plans de fumigación continúan, agora en Lousame

ADEGA trasmitiu esta semana ao resto de membros da Plataforma contra as Fumigacións que a empresa Fitoaragón está a facer xuntanzas cos propietarios dos montes no concello de Lousame e que entregou o seguinte formulario aos representantes das comunidade montes para que autoricen a fumigación co Cascade, un pesticida que —lembramos— xa está prohibido vender:

D./Dna………….. con DNI nº ………teléfono de contacto nº ………….

maior de idade, en calidade de Presidente/Secretario da Xunta Rectora da Comunidade de Montes Veciñais en Man Común) (CMVMC) de …………………………

sita no Concello de …………………..

Con fin de realizar os traballos fitosanitarios, mediante tratamento químico con medios aéreos e/ou terrestres, contra o gorgullo do eucalipto.

AUTORIZA

1. A tratar o Monte Veciñal en Man Común de …………………..

2. A que a empresa Fitoaragón,SL. leve a cabo os trámites oportunos para que estes traballos fitosanitarios podan executarse.

3. A que a empresa Fitoaragón SL, realice estes tratamentos, unha vez sexan autorizados pola autoridade competente de sanidade vexetal, dentro do Plan de Loita integral contra o gorgullo nos eucaliptais de Galicia e da Cornisa Cantábrica.

Estos tratamentos aplicáranse en virtude do establecido no artigo 9 da Directiva 2009/128 do parlamento europeo e do consello do 21 de outubro de 2009, polo que se establece un marco de actuación comunitario para conseguir un uso sostenible dos praguicidas, así como no disposto na lei 43/2002, de 20 de novembro de 2002 de sanidade vexetal.

José Francisco García Cebrián. Fitoaragón, S.L.

C/Laurel, 15- La Puerta de Alfindén (Z)- tel 976 107 504

Isto demostra que moi discretamente os plans fumigatorios continúan adiante en Galiza e que aínda é preciso alertar á poboación e denunciar as prácticas de quen está detrás deste atentado ecolóxico.

Artigo no xornal Diagonal: A Xunta avala un pesticida prohibido pola UE

No pasado mes de xuño un artigo sobre as fumigacións aparecía no xornal quincenal Diagonal. Reproducimos o artigo a continuación:

La Asociación Galega de Apicultura (AGA) denunció el 4 de abril que el Concello de Melide ha pedido autorización a los propietarios de los montes de eucaliptos para realizar una fumigación aérea con un insecticida prohibido por la Unión Europea. La plaga de un insecto que anida y seca los eucaliptos se va a combatir con un producto químico llamado cascade , cuyo componente principal es el flufenoxurón, un inhibidor de la quitina que ha sido prohibido y que tiene que dejar de comercializarse en agosto.

Contra las fumigaciones
La noticia de las fumigaciones comenzó a circular por la red y en apenas dos semanas se constituyó en Compostela la Plataforma Contra as Fumigacións: por un Futuro sen Pesticidas, formada por organizaciones ecologistas, sindicatos y asambleas vecinales. En la actualidad son más de 40 colectivos que además cuentan con el apoyo de varios partidos políticos.

La plataforma apunta que la impulsora de las fumigaciones es la patronal papelera: la Asociación Española de Fabricantes de Pasta, Papel y Cartón (Aspapel). Estos empresarios, según la plataforma, promueven y costean las fumigaciones, con el respaldo de la Xunta de Galicia, los Ayuntamientos y asociaciones forestales que cuentan con contacto directo con los propietarios de los montes, que son quienes permiten las fumigaciones. En los últimos 70 años un gran número de hectáreas de bosque en Galicia se ha convertido en ‘un desierto verde’ de eucaliptos. Aunque estos árboles son una especie originaria de Australia, los eucaliptos se han adaptado bien al clima húmedo y templado del noroeste peninsular. Seguir lendo

Brasil restrinxe a utilización de insecticidas para salvar ás abellas

O desaparecimento das abellas é, desde hai poucos anos, un dos problemas que preocupan tanto a apicultores como a agricultores. A función polinizadora que realizan as abellas nos campos de cultivo resulta tan fundamental que no Brasil o goberno ten comezado a preocuparse seriamente pola salvagarda desta especie.

De acordo ás teorías que defenden múltiples estudos sobre a relación entre o uso de insecticidas e outros produtos químicos na agricultura o Instituto Brasileiro do Meio Ambiente e dos Recursos Naturais Renováveis (Ibama) está a restrinxir a utilización de diversos produtos químicos considerados tóxicos para as abellas, fundamentalmente en cultivos de algodón, soia e trigo.

É de agradecer que algúns países comecen a tomarse en serio os problemas da utilización masiva de produtos químicos e as súas consecuencias para o medio, e en concreto para as abellas, piar fundamental da produción de alimentos. Mentres, na Galiza, promóvese a fumigación con flufenoxurón, un químico que a propia fabricante, BASF, indica como tóxico para as abellas na folla de seguridade.

Tui rexeita as fumigacións

O Concello de Tui aprobou a moción presentada contra as fumigacións por un colaborador da Plataforma a partir da campaña promovida pola web.

Na web do faro de Vigo pódese ler o seguinte:

O Concello de Tui rexeitou a fumigación con praguicidas nos montes de eucaliptos, ao afectar as abellas e ao proceso de polinización, que é vital para o medio ambiente, a agricultura e os sistemas acuáticos.

O pleno da corporación de Tui aprobou por unanimidade de todos os grupos políticos a proposta dun veciño neste sentido, e baseada en que a polinización gratuíta que se ofrece ás comunidades de montes está a realizarse cun produto tóxico, catalogado así na normativa europea.

Se queres ler a nova completa visita a páxina do xornal.

[ACTUALIZACIÓN 03/10/2012] Ofrecemos tamén os documentos da moción aprobada: Declaración institucional do Concello de Tui de rexeitamento á fumigación aérea con Cascade por parte de ASPAPEL, coa avaliación da Xunta, para control do goníptero do eucalipto: páx. 1 (2,1 MB) e páx. 2.

Comeza a entrega de mocións contras as fumigacións

Chegou a hora da acción!. Ao longo desta semanas todos os nosos colaboradores e colaboradoras entregarán nos seus concellos as mocións propostas pola Plataforma dentro da campaña [Acción-Moción], instando aos gobernos municipais a que se posicionen en contra das fumigacións e promovan unha xestión forestal sostible.

Nesta páxina podes consultar un mapa co estado actual da acción e ver en que concellos xa se teñen presentado as mocións.

KML-LogoFullscreen-LogoQR-code-logoGeoJSON-LogoGeoRSS-LogoWikitude-Logo
Mapa Acción-Moción

cargando mapa - por favor, espere...

Moción Valdoviño: 43.605753, -8.144302
Mocion Melide: 42.913818, -8.015556
Moción Santiso: 42.856840, -8.042336
Moción Toques: 42.943606, -7.968864
Moción Marín: 42.391009, -8.702545
Moción Ribadeo: 43.538096, -7.049103
Moción Narón: 43.507725, -8.187561
Moción Vilaboa: 42.347000, -8.650188
Moción Tui: 42.046743, -8.644867
Moción Ares: 43.424999, -8.246613
Moción Redondela: 42.287977, -8.608818
Moción Mondoñedo: 43.428739, -7.364445
Moción Oleiros: 43.332920, -8.348236
Moción Ames: 42.907909, -8.617401
Moción Irixoa: 43.284641, -8.066111
Moción Paderne: 43.286078, -8.172112

Anímate e colabora!, aínda estás a tempo de colaborar e presentar a moción no teu concello e arredores. Tes toda a información e os modelos dos documentos aquí.